Home   /   Behandelingen   /   Geneesmiddelen

Geneesmiddelen

In een geval van een ernstige depressie of een bipolaire stoornis zal enkel psychotherapie onvoldoende beterschap brengen. Meestal zal je arts er ook voor kiezen één of meerdere geneesmiddelen voor te schrijven.

Wanneer het enkel gaat om een depressie, dan zal de arts kiezen voor één of meerdere antidepressiva, soms tijdelijk gecombineerd met een benzodiazepine.

In geval van een bipolaire stoornis wordt er meestal voor andere medicatie gekozen zoals stemmingsstabilisatoren en antipsychotica. Ook hier kan soms tijdelijk een benzodiazepine nut hebben, wanneer in de manische fase de opwinding dient te worden afgezwakt.

Antidepressiva
Stemmingsstabilisatoren
Antipsychotica
Benzodiazepines
Therapieën op basis van elektrostimulatie

Antidepressiva

In geval van een depressie zal de arts naast psychotherapie meestal ook tijdelijk één of meerdere antidepressiva voorschrijven. Er bestaan heel wat verschillende soorten antidepressiva, allen met hun eigen werkings- en nevenwerkingsprofiel. Je arts zal zich bij de keuze van een bepaald product vooral laten leiden door je klachtenpatroon en je algemene gezondheid.

Antidepressiva verhogen de concentratie van sommige hormonen in je hersenen. Ondermeer  het niveau van serotonine (‘het gelukshormoon’) wordt door de meeste antidepressiva positief beïnvloed.

Wanneer moet je het geneesmiddel innemen?

Je arts zal het nodige advies geven over wanneer en hoe jij je geneesmiddel best inneemt. Dit kan namelijk verschillen per geneesmiddel.  Je vindt deze informatie ook steeds terug in de bijsluiter.

In elk geval is het belangrijk om de medicatie dagelijks te nemen. Meer medicatie innemen dan voorgeschreven, op dagen dat je je heel slecht voelt, heeft helemaal geen zin. Je loopt dan zelfs het risico om meer bijwerkingen te ervaren.

Wanneer mag je effect verwachten?

Het effect van antidepressiva komt traag op gang, zodat het twee tot drie weken (of soms zelfs iets langer) kan duren voor je verbetering voelt. Op een bepaald moment zullen de veranderingen duidelijk zichtbaar zijn. Je krijgt stilaan opnieuw eetlust en je krijgt ook opnieuw interesse in de mensen en dingen om je heen. Je ziet niet meer zo op tegen je werk en je krijgt weer zin in het leven. Ook je familie, vrienden en collega’s zullen wellicht merken dat het beter met je gaat.

Eens je de werking begint te voelen verdwijnen meestal ook de nevenwerkingen die je soms in het begin kan ondervinden (vb. slapeloosheid).

Als je na een maand nog geen verbetering voelt of te veel last hebt van nevenwerkingen, raadpleeg je best de voorschrijvende arts. Die kan de dosis aanpassen of een ander product voorschrijven dat beter bij je past.

Antidepressiva hebben soms bijwerkingen, vooral in het begin van de behandeling. De meeste verdwijnen na enkele dagen tot weken. Sommige antidepressiva zullen je mogelijk wat doen bijkomen in gewicht. Dit kan goed zijn wanneer je te mager bent. Wanneer je echter absoluut niet wil verdikken, zeg dit dan aan je arts. Er bestaan alternatieven.

Hoe lang duurt een behandeling met antidepressiva?

Wanneer je je beter voelt, mag je zeker niet zomaar stoppen met het nemen van je antidepressivum. De behandeling moet minstens 4 tot 9 maanden voortgezet worden omdat anders het risico op terugval heel groot is. Wanneer je al verschillende depressies hebt gehad, blijf je de antidepressiva best nog langer nemen, soms zelfs levenslang. Volg hierin het advies van je arts.

Stop nooit plots met je behandeling. De dosis wordt bij voorkeur langzaam afgebouwd, maar enkel op advies van je arts.

Wees gerust, antidepressiva zijn niet verslavend. Eens de tijd rijp is zal je er zonder al te veel problemen mee kunnen stoppen.

Wat met Sint-Janskruid?

Ook Sint-Janskruid heeft een antidepressieve werking en kan soms nuttig zijn in geval van lichte stemmingsstoornissen. Bij zwaardere depressies biedt Sint-Janskruid niet genoeg soelaas. Sint-Janskruid  is niet aangewezen als je kampt met een bipolaire of manisch-depressieve stoornis. Bij deze aandoening kan Sint-Janskruid immers een manie uitlokken .

Wanneer je Sint-Janskruid inneemt, vermeld dit dan aan je arts. Geneesmiddelen kunnen een effect hebben op mekaar en daardoor kan je nare nevenwerkingen ondervinden. Vermeld daarom altijd aan je arts welke geneesmiddelen je nog inneemt, ook al gaat het om planten of andere voorschriftvrije producten!

Stemmingsstabilisatoren

Stemmingsstabilisatoren worden o.a. voorgeschreven als behandeling of ter preventie van bipolaire stoornissen.

Stemmingsstabilisatoren hebben ook bijwerkingen. Zeker in het begin van de behandeling kan je je suf, vermoeid of duizelig voelen. Meestal verbetert dit na enkele weken, eens je aan de voor jou ideale dosis gewend bent. De arts zal op regelmatige basis je bloed controleren om na te gaan of je medicatie niet nadelig werkt op je lever, je schildklier of bepaalde bloedbestanddelen.

Ondanks deze medicatie kan het soms toch nog voorvallen dat je hervalt. Rapporteer elke verandering die je merkt aan je arts. Soms volstaat het om de dosis wat aan te passen en alzo een herval te voorkomen. Stop in ieder geval nooit zonder advies van je arts met je geneesmiddelen tegen je bipolaire stoornis. Wellicht moet je ze levenslang innemen met als doel herval te voorkomen.

Antipsychotica

Antipsychotica worden zowel gebruikt in manische fasen als ter preventie van herval. Bij een acute aanval worden ze vaak gecombineerd met een stemmingsstabilisator.

Sommige oudere antipsychotica worden enkel in acute manie-fasen gebruikt. Ze hebben te veel bijwerkingen om ook als onderhoudsbehandeling te gebruiken.

Antipsychotica blokkeren dopamine in de hersenen en hebben op die manier een positieve invloed op de manie. Echter, door de remming van dopamine kunnen er ook bijwerkingen optreden, zoals bewegingsstoornissen. Soms pas na enkele maanden of jaren therapie.

Ervaar je bepaalde nevenwerkingen, stop dan zeker niet op eigen houtje met je therapie maar vraag altijd eerst raad aan je arts. Misschien kan de dosis wat verminderd worden of kan je arts kiezen voor een ander antipsychoticum.

Omdat antipsychotica soms aanleiding kunnen geven tot een toename van je cholesterol of je suikerspiegel, zal de arts regelmatig je bloed onderzoeken. De meeste antipsychotica kunnen je daarenboven in gewicht doen toenemen. Het is daarom belangrijk om nog voldoende te bewegen en op je voeding te letten.

Benzodiazepines

Benzodiazepines worden in de manische fase van een bipolaire stoornis wel eens gecombineerd met antipsychotica en/of stemmingsstabilisatoren. Maar de arts zal vermijden om ze langdurig voor te schrijven omdat je er verslaafd aan kan geraken. Daarom zal je arts ze ook geleidelijk afbouwen wanneer de tijd rijp is om ermee te stoppen.

Ook bij het begin van een depressie kunnen er uitzonderlijke gedurende een korte periode benzodiazepines of analogen worden voorgeschreven om je slaap te bevorderen of je angst in te dijken. Maar waar mogelijk zal de arts eerder opteren voor een antidepressivum dat tevens angstwerend of slaapverwekkend werkt, aangezien deze minder aanleiding tot verslaving geven.

Therapieën op basis van elektrostimulatie

Electroconvulsietherapie (ECT) of ‘elektroshocks’ klinkt misschien wat barbaars in de oren, maar toch is het een therapievorm die je leven kan redden. Daarenboven word je verdoofd en krijg je spierverslappers. Je zal dus niets merken en de behandeling verloopt volledig pijnloos. De elektrische shock die door je hersenen wordt gestuurd, veroorzaakt een ontlading. Wat er dan precies gebeurt is nog onduidelijk, maar waarschijnlijk worden er neurotransmitters zoals serotonine en noradrenaline vrijgezet.

Uiteraard wordt een elektroconvulsieve therapie niet bij om het even wie opgestart. Het wordt enkel toegediend in gespecialiseerde centra aan zwaar zieke mensen (met een zware depressie of een ernstige manie) die niet kunnen wachten tot hun antidepressiva of antipsychotica beginnen te werken. Ook wanneer er geen geschikte medicatie kan worden gevonden of wanneer je geen medicatie mag slikken (bijvoorbeeld bij zwangerschap) kan dit een oplossing bieden.

Ook al lijkt het een enge therapie, het is in ieder geval een behandeling met een zeer grote slaagkans: maar liefst 95% van alle zware depressies kunnen hiermee behandeld worden. Zeker diegene die met waanideeën en hallucinaties gepaard gaan. Bovendien geeft het erg snel resultaten, maar toch zal meestal meer dan één behandeling nodig zijn.

Transcraniële magnetische stimulatie (magnetische stimulatie doorheen de schedel) is een vrij nieuwe techniek die een beetje lijkt op ECT (elektroshocks). Een elektrode zendt magnetische impulsen naar hersenzones die mogelijk betrokken zijn bij een depressie, om deze dan te stimuleren. Er is geen verdoving nodig, het is pijnloos en duurt een klein uurtje. De behandeling staat nog in haar kinderschoenen. Men wacht nog op resultaten van grotere studies om iets over de doeltreffendheid te kunnen zeggen. Het zou de nieuwe ECT kunnen worden.

Deep brain stimulation (DBS) of diepe hersenstimulatie is eveneens een manier om je hersenen te stimuleren. Hierbij wordt er diep in je hersenen een elektrode ingeplant. Die elektrode is verbonden met een soort batterij die elders in je lichaam zit. Deze batterij geeft stroomstoten door naar je hersenen die zo gestimuleerd worden. Op die manier wordt je stemming beïnvloed. Deze techniek is nog vrij experimenteel en enkel bestemd voor mensen met een heel ernstige vorm van depressie die uitbehandeld zijn.



Beoordeel deze pagina